چطور بفهمیم درآمد یک شرکت بیشتر از کدام محصول می‌آید؟
ممکن است یک شرکت ده‌ها محصول داشته باشد، اما بخش عمده درآمدش فقط از چند محصول تأمین شود. شناخت این محصولات نشان می‌دهد تمرکز اصلی کسب‌وکار کجاست و شرکت چقدر به هر منبع درآمد وابسته است.
برای پیدا کردن محصول درآمدساز یک شرکت، باید به‌جای تکیه بر شهرت محصولات، سراغ اطلاعات فروش و گزارش‌های مالی آن بروید.
۱. گزارش‌های مالی شرکت را بررسی کنید
شرکت‌های بورسی صورت‌های مالی و گزارش‌های فعالیت ماهانه خود را در سامانه کدال منتشر می‌کنند. اگر شرکت فروش محصولاتش را تفکیک کرده باشد، این گزارش‌ها برای هر محصول این اطلاعات را نشان می‌دهند:
- مقدار فروش: چه میزان از هر محصول فروخته شده است؟
- نرخ فروش: محصولات با چه نرخی به فروش رسیده‌اند؟
- مبلغ فروش: درآمد حاصل از فروش هر محصول چقدر است؟
در صورت‌های مالی، این اطلاعات را در صفحه اول (صورت سود و زیان) پیدا نمی‌کنید؛ آنجا فقط جمع فروش آمده است. فروش هر محصول در «یادداشت‌های توضیحی» صورت مالی آمده که چند صفحه جلوتر است. گزارش فعالیت ماهانه هم چون هر ماه منتشر می‌شود، تغییرات فروش را زودتر از صورت مالی نشان می‌دهد.
همه شرکت‌ها فروششان را با یک اندازه جزئیات گزارش نمی‌کنند؛ هرچه تفکیک بیشتر باشد، مقایسه سهم محصولات دقیق‌تر است.
۲. سهم هر محصول از درآمد را محاسبه کنید
پس از استخراج اطلاعات فروش، سهم هر محصول را از مجموع درآمد محصولات حساب کنید. فرمول محاسبه ساده است:
سهم محصول از درآمد = درآمد محصول ÷ مجموع درآمد محصولات × ۱۰۰
برای مثال، فرض کنید درآمد سه محصول یک شرکت در یک دوره مالی به این شکل باشد (اعداد فرضی‌اند):
| محصول | درآمد | سهم از مجموع درآمد |
|---|---|---|
| محصول الف | ۶۰۰ میلیارد تومان | ۶۰٪ |
| محصول ب | ۲۵۰ میلیارد تومان | ۲۵٪ |
| محصول ج | ۱۵۰ میلیارد تومان | ۱۵٪ |
| مجموع | ۱٬۰۰۰ میلیارد تومان | ۱۰۰٪ |
این محاسبه را همیشه با مبلغ فروش انجام دهید، نه با مقدار. محصولی که کمتر فروخته اما گران‌تر است ممکن است درآمد بیشتری ساخته باشد.
یک نکته را هم در نظر داشته باشید: بیشترین سهم از فروش لزوماً به معنای بیشترین سهم از سود نیست. ممکن است هزینه تولید یک محصول آن‌قدر بالا باشد که سود کمی از آن بماند.
۳. درآمد محصولات را در چند دوره مقایسه کنید
بیشترین درآمد در یک دوره، لزوماً به معنای برتری همیشگی یک محصول نیست. فروش بعضی محصولات ممکن است به فصل، شرایط بازار یا قراردادهای مقطعی وابسته باشد.
برای بررسی دقیق‌تر، اطلاعات چند دوره مالی را کنار هم بگذارید و این سه موضوع را بررسی کنید:
- آیا یک محصول در دوره‌های مختلف همچنان بیشترین سهم درآمد را دارد؟
- سهم هر محصول از درآمد شرکت در حال افزایش است یا کاهش؟
- آیا رشد درآمد شرکت به یک محصول خاص وابسته است؟
با این مقایسه، تغییرات مقطعی را با روند بلندمدت شرکت اشتباه نمی‌گیرید.
۴. صورت‌های مالی شرکت را با رسمیو بررسی کنید
پیدا کردن گزارش‌ها و استخراج اطلاعات فروش، زمان‌برترین بخش این کار است؛ به‌خصوص وقتی بخواهید یک شرکت را در چند دوره بررسی کنید.
در رسمیو، صورت‌های مالی منتشرشده در کدال در صفحه هر شرکت در دسترس است. برای دیدن آن‌ها، مراحل زیر را دنبال کنید:
۱. وارد رسمیو شوید.
۲. نام شرکت موردنظر را جست‌وجو کنید و وارد صفحه آن شوید.
۳. در کادر سمت راست صفحه، گزینه «مالی و قراردادها» را انتخاب کنید.
۴. روی «صورت‌های مالی (کدال)» کلیک کنید و گزارش‌های مالی منتشرشده شرکت را ببینید.
اگر نمی‌خواهید گزارش‌ها را یکی‌یکی ورق بزنید، هوش رسمیو این کار را برایتان انجام می‌دهد.
از هوش رسمیو چه بپرسیم؟
کافی است سؤال خود را درباره شرکت موردنظر به زبان ساده بپرسید. برای مثال:
«پتروشیمی مارون از چه راهی درآمد کسب می‌کنه و کدوم محصولاتش بیشترین سهم رو داره؟»
هوش رسمیو صورت‌های مالی در دسترس شرکت را بررسی می‌کند و به‌جای یک فهرست ساده از محصولات، اطلاعات مالی را طوری کنار هم می‌گذارد که مقایسه آن‌ها ساده شود. در پاسخ، این موارد را می‌بینید:
- بررسی منابع درآمد: درآمد شرکت از فروش محصولات به بازار داخلی تأمین می‌شود یا صادرات هم سهم دارد؟
- مقایسه محصولات: کدام محصولات بیشترین مبلغ فروش را داشته‌اند و جایگاه هرکدام در مقایسه با سایر محصولات چیست؟
- محاسبه سهم محصولات: هر محصول چه سهمی از مجموع فروش محصولات گزارش‌شده دارد؟
- نمایش تصویری اطلاعات: ترکیب درآمد شرکت در جدول و نمودار چه شکلی دارد؟
- ارجاع به گزارش مالی: تحلیل بر اساس کدام صورت مالی و کدام دوره انجام شده است؟
این فقط شروع پاسخ است. در ادامه گفت‌وگو، پاسخ کامل هوش رسمیو درباره منابع درآمد مارون و سهم هر محصول را می‌بینید.
ادامه گفت‌وگو پتروشیمی مارون را ببینید
اگر برایتان سؤال شد چرا محصولی با فروش بالا سود زیادی نساخته، همین را هم از هوش رسمیو بپرسید؛ تفاوت فروش، درآمد و سود شرکت را برایتان توضیح می‌دهد.
نکته مهم: جزئیات پاسخ به گزارش‌های منتشرشده و اطلاعات موجود برای هر شرکت بستگی دارد. اگر درآمد به تفکیک محصول گزارش نشده باشد، نمی‌توان سهم دقیق هر محصول را مشخص کرد. برای اطمینان از نتیجه، منبع و دوره مالی مبنای تحلیل را نیز بررسی کنید.