اظهارنامه مالیاتی، کارنامه مالی است که تمام افراد حقوقی و حقیقی باید هر سال آن را در زمان مقرر برای سازمان امور مالیاتی ارسال کنند. در حال حاضر این کارنامه مالی به صورت الکترونیکی انجام میشود. در این مقاله به مالیات و چگونگی اظهار آن خواهیم پرداخت.
“اظهارنامه مالیاتی نه تنها سندی برای محاسبه مالیات است، بلکه آیینهای از سلامت مالی کسبوکار شماست.”
مالیات چیست و چه اهمیتی دارد؟
در واقع شاید بتوان گفت که مالیات، تحمیل عوارض اجباری بر افراد یا نهادها توسط دولتها است. مالیات تقریباً در همه کشورهای جهان، عمدتاً برای افزایش درآمد جهت مخارج دولتی وضع میشود، اگرچه مالیاتها اهداف دیگری را نیز دنبال میکنند. مالیات برای همه سطوح اعمال میشود؛ از مالیات بر درآمد گرفته تا مالیات بر کالاها و خدمات (GST).
وقتی برای حصول درآمد در سازمانی مشغول به فعالیت میشوید، مالیات بر درآمد میپردازید. بسته به میزان پولی که به دست می آورید، درصد مشخصی از درآمد شما نگه داشته میشود از حقوق شما کسر شده و به دولت ارسال میشود. به عنوان مثال شما در زمان خرید کالا از فروشگاه، معمولاً مالیات بر ارزش افزوده پرداخت میکنید.
پرداخت مالیات یک وظیفه مدنی تلقی میشود، اگرچه انجام این کار نیز از الزامات قانونی است. اگر مالیات خود را پرداخت نکنید، سازمان امور مالیاتی که بر امور مربوط به مالیاتها نظارت میکند، برای شما جریمه در نظر میگیرد. مالیاتها عموما به صورت مستقیم و غیرمستقیم طبقهبندی شوند و اظهارنامه مالیاتی بر اساس آنها تنظیم و ارسال میشود. در زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی به سازمانهای حاضر در لیست ارائه شده با عنوان شرکتهای فاقد اعتبار مالیاتی توجه کنید.
مالیات مستقیم
این نوع مالیات مستقیماً بر مالیاتدهندگان تحمیل میشود و باید به دولت پرداخت شود. در این مورد فرد نمیتواند از طرف خود، شخص دیگری را نماینده یا مأمور پرداخت مالیات کند. این نوع از مالیات را میتوان در دستهبندیهای زیر قرار داد:
مالیات بر دارایی
این نوع از مالیات از کل دارایی خالص یک شخص یعنی ارزش دارایی فرد منهای بدهیهای او اخذ میشود.
مالیات بر ارث: مالیات بر ارث به دو صورت است؛ مالیات بر ارث که در آن شیء مشمول مالیات، وصیتی است که شخص ارث می برد و مالیات بر دارایی که در آن شیء، کل دارایی است که متوفی به جا مانده است.
مالیات بر درآمد
املاک: مالیات بر درآمد اجاره املاک، مالیات بر مستغلات خالی و مالیات نقل و انتقال املاک در ایران، درون این دسته قرار میگیرند.
حقوق: درآمدی که شخص حقیقی به صورت نقدی یا غیرنقدی نزد شخص حقوقی یا حقیقی در ایران کسب میکند، مشمول مالیات میشود.
اشخاص حقوقی: مالیاتی است که بر سود کسب شده توسط شرکتها از مشاغل خود اعمال میشود.
مالیات غیرمستقیم
مالیاتی است که نه بر درآمد یا سود، بلکه بر کالاها و خدمات ارائه شده توسط مؤدی اعمال میشود. برخلاف مالیاتهای مستقیم، مالیاتهای غیرمستقیم میتوانند از فردی به فرد دیگر منتقل شوند. رایجترین نوع مالیات مستقیم، مالیاتی است که هنگام خرید یک کالا میپردازید. مالیاتهای گمرکی و مالیات بر ارزش افزوده نیز در این دسته قرار میگیرند.
سال مالیاتی به چه معناست؟
طبق ماده ۱۵۵ قانون مرتبط با مالیاتهای مستقیم، سال مالیاتی یک سال شمسی است که از اول فروردین شروع میشود و در ماه اسفند همان سال به پایان میرسد. این روز آخرین مهلت برای ارسال اظهارنامه مالیاتی خواهد بود. اشخاص حقوقی که سال مالی آنها با سال مالیاتی مطابقت ندارد، درآمد آنها در سال مالی مبنای تعیین مالیات قرار میگیرد و مهلت ارسال صورتهای مالی از جانب آنها، حداکثر چهارماه شمسی بعد از سال مالی خواهد بود.
اظهارنامه مالیاتی چیست؟
فرم اظهار مالیاتی یک کارنامه مالی است که هر ساله توسط اشخاص حقوقی و حقوقی مشمول مالیات، برای سازمان امور مالیاتی ارسال میشود. این کارنامه شامل تمام اطلاعات مرتبط با هزینهها، درآمد، میزان سود و زیان، استهلاک و غیره است که مبنای تعیین مالیات توسط اداره امور مالیاتی قرار میگیرد. فرم اظهار مالیاتی از طرف وزارت اقتصادی و دارایی تهیه شده و در دسترس مودیان قرار میگیرد.
در صورتی که اشخاص در ارسال اظهارنامه کوتاهی کنند، برآوردهای موردنظر توسط کارشناسان اداره مالیاتی صورت خواهد گرفت و مودیان مجبور به پرداخت آن خواهند بود. از آنجایی که شما با جزئیات حسابداری تجارت خود بیش از هر کس دیگری آشنایی دارید، بهتر است اینکار را خودتان انجام دهید و از عواقب احتمالی در امان بمانید.
خود اظهاری چیست؟
خود اظهاری روشی است که مودی از طریق آن فرم اظهار مالیاتی را به اداره امور مالیاتی ارسال میکند. در واقع خود اظهاری به معنای تسلیم کارنامه مالی به اداره امور مالیاتی در زمان مقرر است. از آنجایی که مودی بیش از هرکس دیگری به جزئیات صورت حساب مالی خود واقف است،ارسال به موقع اظهارنامه روند تشخیص و ارزیابی مالیات را آسانتر خواهد کرد.
بیشتر بخوانید : همه چیز درباره عوارض گمرکی
چگونه اظهارنامه مالیاتی را تهیه کنیم؟
اخذ مالیات از طریق خوداظهاری
در صورتیکه اشخاص حقیقی و حقوقی اظهارنامه مالیاتی خود را به روش خوداظهاری برای سازمان مالیات ارسال کند، میزان مالیات بدون دخالت کارشناسان اداره امور مالیاتی و پس از بررسی و تطبیق مدارک توسط آنها پرداخت خواهد شد. خوداظهاری به مرور زمان معافیت مالیاتی را به دنبال خواهد داشت.
پیگیری اسناد و مدارک مودی
طبق ماده ۲۲۹ قانون مالیاتهای مستقیم، ممیزان میتوانند برای پیگیری و رسیدگی به اظهار نامه به کلیه اسناد و دفاتر مربوط مراجعه کنند و مودی باید در این زمینه با آنها همکاری کند. در غیر اینصورت، مودی نمیتواند در آینده به اسناد مربوطه استناد کند.
رسیدگی به اسناد اشخاص ثالث
علاوه بر مودی و کارشناسان اداره مالیات، اشخاص ثالث نیز در پروسه دریافت مالیات نقش دارند. اشخاص ثالث کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی هستند که مدارک و اسناد مرتبط با تحصیل درآمد مودی، نزد آنها قرار دارد. در صورتی که این اشخاص از ارائه اسناد و مدارک به اداره مالیات امتناع کنند، مشمول جریمه شده و توسط دادستان کل کشور مجبور به ارسال اسناد و مدارک خواهند شد.
تحصیل اطلاعات از طریق مراکز دولتی
در صورتی که اداره امور مالیاتی، جهت رسیدگی به پرونده مالیاتی مودی، اسناد و مدارک خاصی را از مراکز و موسسات دولتی مطالبه کند، کلیه ادارات مربوطه باید در این زمینه همکاری کنند.لازم به ذکر است که برای ارائه اظهارنامه مالیاتی لازم است به درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی مراجعه کنید.
در این مطلب با مالیات و ضرورت پرداخت آن آشنا شدیم و انواع آن را بررسی کردیم. سپس به فرم اظهار مالیاتی و چگونگی ارسال آن پرداختیم. آیا تا به حال فرم اظهارنامه مالیاتی را تکمیل کردهاید؟ از تجربیات خود در مورد نحوه ارسال این فرم و مسائل پیرامون آن برای ما بنویسید.
نتیجهگیری
اظهارنامه مالیاتی نه تنها یک الزام قانونی است، بلکه ابزاری برای شفافسازی مالی و جلوگیری از جریمههای احتمالی است. با آگاهی از انواع مالیاتها، نحوه محاسبه آنها و ارسال صحیح اظهارنامه، میتوانید از بروز مشکلات مالیاتی پیشگیری کنید و حتی از معافیتهای مالیاتی بهرهمند شوید. به خاطر داشته باشید که تکمیل و ارسال به موقع این فرم، نقش مهمی در سلامت مالی و اعتباری شما خواهد داشت.
