گراف ارتباطات اقتصاد ایران، میلیون‌ها سمت ثبتشده را به شبکه‌ای قابل بررسی تبدیل میکند. در این نما می‌توانید خوشههای مدیریتی، پیوند میان صنایع، افراد اتصالدهنده و مسیر ثبتی میان شرکتها را ببینید.
خوشههای مدیریتی فقط زمانی دیده میشوند که ارتباط همه شرکتها در کنار هم بررسی شود.
شبکه ارتباطات یک شرکت برای بررسی همان پرونده مناسب است، اما ساختار کل اقتصاد را نشان نمی‌دهد. برای شناخت پیوند میان صنایع، گروه‌های هم‌مدیر و افراد اتصالدهنده باید ارتباط همه شرکتها در یک گراف واحد بررسی شود.
در این گراف، هر شرکت فعال و هر شخص دارای سمت یک گره است. هر سمت جاری ثبتشده در روزنامه رسمی نیز یک یال میان شخص و شرکت می‌سازد.
گراف اقتصاد ارتباط‌ها را در چهار سطح بخش اقتصادی، صنعت، خوشه مدیریتی و مسیر میان دو شرکت نمایش میدهد. همه عددها از سمتهای ثبتی ساخته شده‌اند و نباید به‌عنوان درصد مالکیت یا جریان مالی تفسیر شوند.
| مسئله | روش معمول | با رسمیو | خروجی |
|---|---|---|---|
| پیوند مدیریتی میان بخش‌های اقتصادی | مطالعه جداگانه آگهی‌ها و شمارش دستی مدیران | نقشه و ماتریس پیوند ۱۹ بخش اقتصادی، از روی سمتهای جاری ثبتشده | پیوند بخش‌ها را در یک تصویر می‌بینید، بدون شمارش دستی. |
| خوشههای مدیریتی شرکتها | شبکه هر شرکت جدا باز میشود و نتیجه‌ها کنار هم گذاشته میشوند | خوشههای مدیریتی از کل گراف ساخته میشوند، با شرکت لنگر و اشخاص واسط | شرکتهای جدا از هم را در یک گروه هم‌مدیر کنار هم می‌بینید. |
| مسیر ثبتی میان دو شرکت | مدیران دو طرف جدا بررسی میشوند و مسیرهای چندمرحله‌ای از قلم می‌افتند | مسیریاب کوتاه‌ترین مسیر و مسیرهای هم‌طول را با سمت هر گام نشان میدهد | مسیر معرفی یا نقطه تعارض منافع را با سند ثبتی پیدا می‌کنید. |
| تغییر ساختار شبکه در ده سال | فقط وضعیت امروز هر شرکت دیده میشود | برش سالانه از بازهٔ تصدی سمت‌ها، از ۱۳۹۵ تا امروز | فشرده‌شدن شبکه را سال‌به‌سال مقایسه می‌کنید. |
این صفحه از تصویر کل اقتصاد شروع میکند و تا مسیر میان دو شرکت پایین می‌آید؛ در پنج محور و ۱۴ بخش، با منبع رسمی هر بخش کنار آن.
شش شاخص، اندازه و میزان اتصال شبکه را خلاصه می‌کنند. شرکت پیونددار دست‌کم یک مدیر مشترک با شرکت دیگری دارد. شبکه پیوسته نیز مجموعهای از شرکتهاست که از یک یا چند مسیر ثبتی به هم می‌رسند.
در گراف اقتصاد کشور ۴۲٬۸۶۰ شرکت فعال حضور دارند که ۱۲٬۳۴۰ شرکت از طریق سهام یا هیئتمدیره به شبکه پیوند خورده‌اند؛ بزرگ‌ترین شبکه پیوسته ۷٬۵۲۰ شرکت را در بر می‌گیرد و میانگین فاصله میان دو شرکت ۲٫۴ گام است. ۹۳۴ شخص در بیش از یک شرکت عضو هستند و در مجموع ۵٬۱۲۰ کرسی حقوقی در هیئت‌مدیره‌ها توزیع شده است.
هر دایره یک بخش اقتصادی بر پایه کد آیسیک است. ضخامت هر یال تعداد مدیران مشترک میان دو بخش را نشان میدهد. با انتخاب هر بخش، شاخص‌های آن و بخش‌هایی که بیشترین ارتباط را با آن دارند نمایش داده میشوند.
بیشترین هم‌پوشانی مدیریتی بخش مالی و بیمه با پتروشیمی و فولاد است.
ماتریس، تعداد مدیران مشترک میان همه جفت‌بخش‌ها را در یک جدول نشان میدهد. حالت «شدت» اندازه بخش‌ها را نیز در محاسبه لحاظ میکند تا ارتباط بخش‌های کوچک زیر سایه بخش‌های بزرگ پنهان نشود.
| ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ | ۱۰ | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | ۶ | ۲۲ | ۱ | ۱۷ | ۳۳ | ۱۲ | ۲۸ | ۷ | ۲۳ | ۲ | ۱۸ | ۳۴ | ۱۳ | ۲۹ | ۸ | ۲۴ | ۳ | ۱۹ | |
| ۲ | ۶ | ۱۱ | ۳۲ | ۱۶ | ۲۱ | ۵ | ۲۶ | ۱۰ | ۳۱ | ۱۵ | ۳۶ | ۲۰ | ۴ | ۲۵ | ۹ | ۳۰ | ۱۴ | ||
| ۳ | ۲۲ | ۱۱ | ۲۶ | ۱۵ | ۴ | ۳۰ | ۱۹ | ۸ | ۳۴ | ۲۳ | ۱۲ | ۱ | ۲۷ | ۱۶ | ۵ | ۳۱ | ۲۰ | ۹ | |
| ۴ | ۱ | ۳۲ | ۲۶ | ۱۴ | ۸ | ۲ | ۳۳ | ۲۷ | ۲۱ | ۱۵ | ۹ | ۳ | ۳۴ | ۲۸ | ۲۲ | ۱۶ | ۱۰ | ۴ | |
| ۵ | ۱۷ | ۱۶ | ۱۵ | ۱۴ | ۱۲ | ۱۱ | ۱۰ | ۹ | ۸ | ۷ | ۶ | ۵ | ۴ | ۳ | ۲ | ۱ | ۳۶ | ||
| ۶ | ۳۳ | ۴ | ۸ | ۱۲ | ۲۰ | ۲۴ | ۲۸ | ۳۲ | ۳۶ | ۳ | ۷ | ۱۱ | ۱۵ | ۱۹ | ۲۳ | ۲۷ | ۳۱ | ||
| ۷ | ۱۲ | ۲۱ | ۳۰ | ۲ | ۱۱ | ۲۰ | ۱ | ۱۰ | ۱۹ | ۲۸ | ۹ | ۱۸ | ۲۷ | ۳۶ | ۸ | ۱۷ | ۲۶ | ||
| ۸ | ۲۸ | ۵ | ۱۹ | ۳۳ | ۱۰ | ۲۴ | ۱ | ۲۹ | ۶ | ۲۰ | ۳۴ | ۱۱ | ۲۵ | ۲ | ۱۶ | ۳۰ | ۷ | ۲۱ | |
| ۹ | ۷ | ۲۶ | ۸ | ۲۷ | ۹ | ۲۸ | ۱۰ | ۲۹ | ۳۰ | ۱۲ | ۳۱ | ۱۳ | ۳۲ | ۱۴ | ۳۳ | ۱۵ | ۳۴ | ۱۶ | |
| ۱۰ | ۲۳ | ۱۰ | ۳۴ | ۲۱ | ۸ | ۳۲ | ۱۹ | ۶ | ۳۰ | ۴ | ۲۸ | ۱۵ | ۲ | ۲۶ | ۱۳ | ۲۴ | ۱۱ | ||
| ۱۱ | ۲ | ۳۱ | ۲۳ | ۱۵ | ۷ | ۳۶ | ۲۸ | ۲۰ | ۱۲ | ۴ | ۲۵ | ۱۷ | ۹ | ۱ | ۳۰ | ۲۲ | ۱۴ | ۶ | |
| ۱۲ | ۱۸ | ۱۵ | ۱۲ | ۹ | ۶ | ۳ | ۳۴ | ۳۱ | ۲۸ | ۲۵ | ۱۹ | ۱۶ | ۱۳ | ۱۰ | ۷ | ۴ | ۱ | ||
| ۱۳ | ۳۴ | ۳۶ | ۱ | ۳ | ۵ | ۷ | ۹ | ۱۱ | ۱۳ | ۱۵ | ۱۷ | ۱۹ | ۲۳ | ۲۵ | ۲۷ | ۲۹ | ۳۱ | ۳۳ | |
| ۱۴ | ۱۳ | ۲۰ | ۲۷ | ۳۴ | ۴ | ۱۱ | ۱۸ | ۲۵ | ۳۲ | ۲ | ۹ | ۱۶ | ۲۳ | ۷ | ۱۴ | ۲۱ | ۲۸ | ||
| ۱۵ | ۲۹ | ۴ | ۱۶ | ۲۸ | ۳ | ۱۵ | ۲۷ | ۲ | ۱۴ | ۲۶ | ۱ | ۱۳ | ۲۵ | ۲۴ | ۳۶ | ۱۱ | ۲۳ | ||
| ۱۶ | ۸ | ۲۵ | ۵ | ۲۲ | ۲ | ۱۹ | ۳۶ | ۱۶ | ۳۳ | ۱۳ | ۳۰ | ۱۰ | ۲۷ | ۷ | ۲۴ | ۲۱ | ۱ | ۱۸ | |
| ۱۷ | ۲۴ | ۹ | ۳۱ | ۱۶ | ۱ | ۲۳ | ۸ | ۳۰ | ۱۵ | ۲۲ | ۷ | ۲۹ | ۱۴ | ۳۶ | ۲۱ | ۲۸ | ۱۳ | ||
| ۱۸ | ۳ | ۳۰ | ۲۰ | ۱۰ | ۲۷ | ۱۷ | ۷ | ۳۴ | ۲۴ | ۱۴ | ۴ | ۳۱ | ۲۱ | ۱۱ | ۱ | ۲۸ | ۸ | ||
| ۱۹ | ۱۹ | ۱۴ | ۹ | ۴ | ۳۶ | ۳۱ | ۲۶ | ۲۱ | ۱۶ | ۱۱ | ۶ | ۱ | ۳۳ | ۲۸ | ۲۳ | ۱۸ | ۱۳ | ۸ |
کرسی حقوقی زمانی ثبت میشود که یک شرکت عضو هیئتمدیره شرکت دیگری باشد و فردی را به نمایندگی معرفی کند. جهت یال از عضو حقوقی به شرکت مقصد است. این رابطه به‌تنهایی میزان مالکیت را نشان نمی‌دهد.
| بخش اقتصادی | کرسی اعطایی | کرسی دریافتی | تراز |
|---|---|---|---|
| گروه‌های سرمایه‌گذاری | ۴۱۲ | ۱۲۸ | −۲۸۴ |
| بانکداری و بیمه | ۲۶۵ | ۳۴۹ | +۸۴ |
| پتروشیمی و شیمیایی | ۱۹۸ | ۲۳۱ | +۳۳ |
| فولاد و فلزات اساسی | ۲۲۱ | ۱۶۷ | −۵۴ |
| خودرو و قطعات | ۱۴۲ | ۲۰۸ | +۶۶ |
| مخابرات و فناوری اطلاعات | ۱۷۶ | ۱۵۴ | −۲۲ |
| داروسازی و بهداشت | ۸۸ | ۱۳۱ | +۴۳ |
| ساختمان و سیمان | ۱۱۹ | ۹۶ | −۲۳ |
| انرژی و برق | ۱۳۴ | ۱۵۸ | +۲۴ |
| حمل‌ونقل و بازرگانی | ۱۰۳ | ۱۲۷ | +۲۴ |
| شرکت مادر | تعداد کرسی | سهم پیوند |
|---|---|---|
| گروه صنعتی سپهرگان | ۲۱۲ میلیون | ۲۱۲ میلیون |
| صنایع غذایی بهار | ۲۲۵ میلیون | ۲۲۵ میلیون |
| نساجی یزد باف | ۲۳۸ میلیون | ۲۳۸ میلیون |
| داروسازی رها | ۲۵۱ میلیون | ۲۵۱ میلیون |
| لبنیات دامداران | ۲۶۴ میلیون | ۲۶۴ میلیون |
| فولاد پارس مرکزی | ۲۷۷ میلیون | ۲۷۷ میلیون |
کرسی‌های حقوقی هیئت‌مدیره‌ای که شرکتهای مادر هر بخش در بخش‌های دیگر نگه می‌دارند
خوشه مدیریتی مجموعهای از شرکتهاست که ارتباطهای مدیریتی درون آن بیشتر از ارتباط با بیرون است. نام خوشه از شرکت دارای بیشترین پیوند گرفته میشود. قرارگرفتن در یک خوشه، مالکیت مشترک را اثبات نمی‌کند.
| شرکت | شخص واسط | نوار ترکیب بخشی | بخش | استان | بورسی | جمع سرمایه ثبتی |
|---|---|---|---|---|---|---|
| گروه صنعتی سپهرگان | علی رضایی | صنعت و مالی | تهران | بورس تهران | ۱۲٬۴۰۰میلیارد ریال | |
| هلدینگ سرمایه‌گذاری پارسیان | مریم حسینی | مالی و ساختمان | تهران | بورس تهران | ۹٬۸۰۰میلیارد ریال | |
| پتروشیمی خلیج نمونه | محمد کریمی | انرژی | بوشهر | بورس تهران | ۸٬۶۰۰میلیارد ریال | |
| گروه فولاد مرکزی | حسن موسوی | صنعت و معدن | اصفهان | بورس تهران | ۷٬۹۵۰میلیارد ریال | |
| بانک آینده‌سازان | زهرا نادری | مالی | تهران | بورس تهران | ۷٬۲۰۰میلیارد ریال | |
| هلدینگ ساختمانی البرز | رضا مرادی | ساختمان | البرز | فرابورس | ۶٬۳۰۰میلیارد ریال | |
| گروه داروسازی رها | فاطمه احمدی | صنعت و بازرگانی | تهران | بورس تهران | ۵٬۶۰۰میلیارد ریال | |
| شرکت مخابرات نوین | سعید تهرانی | فناوری | تهران | بورس تهران | ۵٬۱۰۰میلیارد ریال | |
| هلدینگ کشاورزی دشت بهار | نرگس اصفهانی | کشاورزی | خوزستان | فرابورس | ۴٬۴۰۰میلیارد ریال | |
| گروه معادن شرق | بهروز کرمانی | معدن | کرمان | بورس تهران | ۳٬۹۰۰میلیارد ریال | |
| هلدینگ بازرگانی آسیا | لیلا شیرازی | بازرگانی | تهران | فرابورس | ۳٬۲۰۰میلیارد ریال | |
| گروه خودروسازی آریا | امیر تبریزی | صنعت | آذربایجان شرقی | بورس تهران | ۲٬۷۰۰میلیارد ریال |
هر ردیف یک خوشه مدیریتی است؛ نوار رنگی ترکیب بخشی شرکتهای خوشه را نشان میدهد و سرمایه ثبتی، جمع ساده سرمایه ثبتی شرکتهای عضو است؛ سرمایه‌گذاری درون‌گروهی تعدیل نشده است.
صفحه هر خوشه، شرکت مرکزی، ترکیب صنایع، اندازه و روند رشد خوشه را نشان میدهد. ریسک‌های ثبتشده شرکتهای اصلی نیز با توضیح منبع نمایش داده میشوند و به یک امتیاز مبهم تبدیل نمیشوند.
برای خوانایی، از هر خوشه فقط شرکتها و افراد دارای بیشترین پیوند نمایش داده میشوند. دایره‌ها شرکت، لوزی‌ها افراد دارای سمت در چند شرکت و پیکان‌ها کرسی حقوقی را نشان می‌دهند.
اتصالدهنده فردی است که هم‌زمان در شرکتهای چند صنعت یا چند خوشه سمت جاری دارد. این افراد می‌توانند مسیر مشترک برای معرفی تجاری یا نقطه‌ای برای بررسی تعارض منافع باشند.
| سمت جاری | نقش‌ها | بخش‌ها | خوشه | آخرین تغییر |
|---|---|---|---|---|
| عضو هیئتمدیره | عضو هیئتمدیره | ثبتشده | ثبتشده | ثبتشده |
| بازرس | بازرس | — | — | — |
| مدیر مالی | مدیر مالی | مقدار نمونه | مقدار نمونه | مقدار نمونه |
| عضو علی‌البدل | عضو علی‌البدل | ثبتشده | ثبتشده | ثبتشده |
| مدیرعامل | مدیرعامل | — | — | — |
| رئیس هیئتمدیره | رئیس هیئتمدیره | مقدار نمونه | مقدار نمونه | مقدار نمونه |
| عضو هیئتمدیره | عضو هیئتمدیره | ثبتشده | ثبتشده | ثبتشده |
| بازرس | بازرس | — | — | — |
| مدیر مالی | مدیر مالی | مقدار نمونه | مقدار نمونه | مقدار نمونه |
| عضو علی‌البدل | عضو علی‌البدل | ثبتشده | ثبتشده | ثبتشده |
با انتخاب دو شرکت، کوتاه‌ترین مسیر ثبتی میان آن‌ها نمایش داده میشود. هر گام بر پایه یک سمت رسمی است و رابطه شخصی یا تجاری را اثبات نمی‌کند. مسیرهای هم‌طول نیز جداگانه فهرست میشوند.
کوتاه‌ترین مسیر: ۲ شخص واسط و ۴ یال سمت
کاوشگر، گراف را در نمای تمام‌صفحه باز میکند. از بخش اقتصادی به خوشه و سپس به شرکتهای مرکزی می‌روید و می‌توانید مسیریاب را در همان نما استفاده کنید.
استان شرکت از نشانی ثبتی و محل کارخانه از پروانه بهره‌برداری گرفته میشود. یال میان دو استان تعداد مدیرانی را نشان میدهد که در شرکتهای هر دو استان سمت جاری دارند.
هر یال یک استان را به تهران وصل میکند و ضخامتش سهم کارخانه‌هایی است که دفتر ثبتی‌شان در تهران ثبت شده است؛ نمای شماتیک.
دو روند از سال ۱۳۹۵ نمایش داده میشود: سهم شرکتهای دارای ارتباط مدیریتی و سهم بزرگ‌ترین شبکه پیوسته. مقایسه این دو روند نشان میدهد ارتباط شرکتها در طول زمان پراکنده‌تر یا متمرکزتر شده است.
خط آبی نسبت شرکتهای پیونددار به کل شرکتهای فعال و خط سبز سهم بزرگ‌ترین شبکه پیوسته از میان شرکتهای پیونددار است.
روش ساخت هر شاخص به‌صورت روشن توضیح داده میشود؛ از شناسه یکتای شرکت و شخص تا سمت‌هایی که از محاسبه کنار گذاشته شده‌اند.
هر شرکت با شناسهٔ ملی و هر شخص با کد ملی، یک گره یکتا در گراف است.
دو شرکت وقتی پیوند می‌خورند که دست‌کم یک سمت مدیریتی مشترک داشته باشند؛ مدیرعامل، رئیس، نایب‌رئیس یا عضو هیئتمدیره.
کرسی حقوقی، عضویت یک شخص حقوقی در هیئت‌مدیرهٔ شرکت دیگر با نمایندهٔ ثبتشده است؛ سمت شخص حقیقی و بازرسی جداست.
خوشه‌ها با الگوریتم Leiden و پارامتر ثابت روی شبکهٔ پیوندها شناسایی میشوند.
فاصلهٔ دو شرکت، شمار اشخاص واسط در کوتاه‌ترین مسیر میان آن‌هاست.
برای اشخاص پرسمت وزن کمتری در نظر گرفته میشود تا تمرکز کرسی‌ها در نتیجه اثر نگذارد.
هر پیوند از بازهٔ تصدی همان سمت ساخته میشود و در پایان اسفند هر سال برش می‌خورد.
شرکتهای منحل، سمتهای پایان‌یافته و بازرسان قانونی از محاسبه کنار گذاشته میشوند.
اطلاعات قابل مشاهده و موارد خارج از پوشش گراف در دو ستون جدا آمده‌اند. این تفکیک کمک میکند ارتباط ثبتی با مالکیت، رابطه غیررسمی یا جریان مالی اشتباه نشود.
این گراف ساختار سمتهای ثبتی را نشان میدهد؛ نه مالکیت، معامله یا جریان پول را.
«هر یال یک سمت جاری ثبتشده در روزنامه رسمی است و بازرسان قانونی در آن حساب نمیشوند. مدیر مشترک یا کرسی حقوقی نشان میدهد دو شرکت از مسیر اشخاص به هم وصل‌اند؛ اما ثابت نمی‌کند یکی مالک دیگری است یا میانشان معامله‌ای وجود دارد.»مرز داده‌ای گراف اقتصاد رسمیو
گراف اقتصاد تصویر کلان را میدهد؛ بررسی هر پرونده در صفحهٔ تخصصی خودش با جزئیات بیشتر ادامه پیدا میکند.
از یک شرکت یا شخص مشخص شروع کنید و پیوندهایش را لایهبهلایه باز کنید.
پروفایل اشخاصهمه سمتهای ثبتشدهٔ یک شخص را با بازهٔ تصدی هر سمت ببینید.
استعلام شرکت مادر و زیرمجموعهکرسیهای حقوقی یک شرکت را با نماینده و تاریخ هر رابطه بررسی کنید.
تحلیل صنعتشرکتها و شاخص‌های یک صنعت را جدا و با جزئیات بیشتر بررسی کنید.
زنجیره تولید کالااشخاص مشترک میان حلقههای یک زنجیره تولید را ببینید.
کشف تعارض منافعپیش از تصمیم، پیوند ثبتی میان دو طرف را بررسی کنید.
۶ پاسخ کوتاه دربارهٔ معنای یال‌ها و خوشه‌ها، اشخاص، به‌روزرسانی و دسترسی
فهرست چند شرکتی را که با آن‌ها کار می‌کنید بیاورید؛ در جلسه دمو می‌بینیم در کدام خوشه‌ها هستند و از چه مسیری به هم وصل‌اند.